Tłumaczenie Małgorzata Boba
Jednakowe kwalifikacje, jednakowa praca, ale nie jednakowa płaca; oto niesprawiedliwa rzeczywistość wielu zagranicznych pracowników w Danii. Badanie „Migrant Pay Gap” (Różnica w wynagrodzeniu migrantów) opublikowane w 2020 roku przez Międzynarodową Organizację Pracy ukazuje, że zagraniczni pracownicy wszystkich sektorów zarabiają średnio o 17.3% mniej, niż ich odpowiednicy z danego kraju. Mimo że wartość ta spadła z około 21% rok wcześniej, wciąż mamy dużo do zrobienia.
Oczywiście nie istnieje jeden jedyny powód, który wyjaśniałby to zjawisko; zamiast tego należy wziąć pod uwagę kilka czynników. Jednym z nich są różnice kulturowe, które mają niebagatelne znaczenie, kiedy zagraniczni pracownicy rozmawiają z duńskim pracodawcą na temat wynagrodzenia. Oto nasz przewodnik po negocjowaniu pensji.
- Negocjacje wynagrodzenia nie są jednorazową sprawą
W duńskich firmach z reguły twój bezpośredni przełożony przeprowadzi z tobą rozmowę na temat pensji raz do roku, najczęściej w grudniu, a wynegocjowana wypłata wejdzie w życie od stycznia. Warto jednak zauważyć, że niezależnie od tego jak dobrze przygotujesz się do tego spotkania, nie osiągniesz wiele, jeśli przez cały mijający rok siedziałeś jak mysz pod miotłą. W wielu krajach ze sztywną hierarchią miejsc pracy, otrzymuje się tytuł i wyższe wynagrodzenie po przepracowaniu określonej liczby lat. Dania ma jednak bardzo płaską hierarchię i nagradza dobrą pracę, co pozwala na duże skoki w wynagrodzeniu z roku na rok. Pod warunkiem, że potrafisz regularnie pokazywać swojemu managerowi, że na to zasługujesz. Nie wahaj się podkreślać swoich zasług i sukcesów podczas spotkań grupowych, indywidualnych, czy innych stosownych sytuacji w ciągu roku.
- Zbierz informacje
Jeśli wywodzisz się z kultury, w której unosi się brwi na dźwięk rozmowy o pieniądzach, będziesz czuć się jeszcze bardziej niekomfortowo robiąc to w nowej pracy i nowej kulturze. Jednak powinieneś to robić. Duńczycy są bardzo otwarci jeśli chodzi o ujawnianie zarobków. 60% z nich oświadcza, że nie mają żadnego lub mały problem z dzieleniem się informacją o wynagrodzeniu ze współpracownikami. Oczywiście nie powinieneś pytać o to osoby, z którą nie masz prawie żadnego kontaktu w pracy, ani wyskakiwać z takim pytaniem znienacka, ale śmiało możesz poruszyć ten temat z kimś, z kim dobrze się dogadujesz i z kim wypracowałeś już pewien stopień zaufania. Wymaga to jednak bycia w danej firmie już przez jakiś czas. A co, jeśli negocjujesz początkową pensję? Świetnym sposobem na zdobycie wiedzy o średnich zarobkach w danym zawodzie jest użycie dostępnych w internecie porównywarek wynagrodzenia. Często nie mają one jednak zbyt dużo danych z Danii, jako że jest to stosunkowo mały kraj. Najbardziej rzetelne informacje otrzymasz wtedy w swoim A-kasse lub związku zawodowym.
Warto nadmienić, że oprócz doświadczenia zawodowego jest brany pod uwagę także stopień wykształcenia. Na przykład, jeśli masz doktorat, może się okazać, że przysługuje ci wynagrodzenie wyższe niż twojemu koledze bez doktoratu, nawet jeśli wykonujecie podobną albo wręcz tę samą pracę.
- Zacznij prowadzić dziennik sukcesów
Radzisz sobie już dobrze z regularnym dzieleniem się sukcesami ze swoimi współpracownikami i managerem? To świetnie! Ale nie oczekuj od nich (ani nawet od siebie), że będą to pamiętali, kiedy w końcu usiądziecie na spotkaniu negocjacyjnym. W sytuacjach takich jak ta, często następuje chwilowa amnezja. Aby nie musieć improwizować, mądrze jest spisywać sukcesy na bieżąco. Oczywiście największym sukcesem będzie osiągnięcie uzgodnionych wcześniej kluczowych wskaźników efektywności (KPI), ale nie ograniczaj się tylko do nich. Możesz też podkreślić swoje umiejętności miękkie, na przykład jeśli zdobyłeś pożyteczną informację, dzięki której zyskał cały dział, i która pomogła osiągnąć KPI.
- Rozważ alternatywy
Wysoka kwota wypłaty może brzmieć zachęcająco, ale czasem lepszym rozwiązaniem jest dopasowanie formy wynagrodzenia do twojej sytuacji. Mimo relatywnie luźnego podejścia i wysokiego zaufania w kwestii czasu i miejsca pracy, niektóre duńskie firmy mają bardzo sztywne zasady. Na przykład musisz być w biurze co najmniej trzy razy w tygodniu lub być do dyspozycji między 10 a 15.
Załóżmy, że lubisz większą elastyczność, a pracujesz dla firmy o bardzo sztywnych zasadach. W takim wypadku lepszą opcją dla ciebie może być na przykład wynegocjowanie dodatkowych dni wolnych lub bardziej elastycznego grafiku z możliwością pracy z zagranicy przez dłuższe okresy, zamiast wzrostu płacy.
Alternatywne formy wynagrodzenia to na przykład:
- dodatkowe dni wolne,
- wyższa premia wakacyjna (ferietillæg),
- dodatkowy pakiet ubezpieczeniowy (np. umowa z dentystą czy pokrycie kosztów fizjoterapii),
- zdalna i elastyczna praca (np. praca przez dłuższe okresy z zagranicy),
- wkład pracodawcy w twoją emeryturę,
- płatne możliwości rozwoju zawodowego,
- zmiana tytułu zawodowego (może ci pomóc łatwiej znaleźć nową pracę, jeśli rozważasz zmianę firmy),
- pokrycie kosztów dojazdu do pracy,
- udział w konferencjach (zapewnienie sobie miejsca na ważnych branżowych wydarzeniach, zwłaszcza jeśli liczba dostępnych miejsc dla przedstawicieli twojej firmy jest limitowana przez zarząd),
- premia i inne jednorazowe wypłaty.
- Przygotowanie działa na twoją korzyść
Na początku tego artykułu wspominam, że negocjacja wypłaty nie jest jednorazową sprawą. Nie znaczy to, że takie spotkanie nie jest ważne, i że możesz na nie przyjść bez żadnego przygotowania – wręcz przeciwnie. Musisz wiedzieć, co twój manager uważa za istotne i być gotowym zareagować na kontroferty i kontrargumenty osoby, z którą prowadzisz negocjacje. Jeśli należysz do A-kasse albo związku zawodowego (zdecydowanie warto), możesz wziąć udział w ich kursach negocjowania pensji. Najczęściej będą one po duńsku, więc zamiast tego możesz spróbować skontaktować się z A-kasse lub związkiem i umówić na spotkanie indywidualne.
- Poproś o pomoc
Warto należeć do związku zawodowego również na wypadek, gdyby negocjacje utknęły w miejscu bez osiągnięcia rezultatu satysfakcjonującego dla obu stron. Związek zawodowy może ci pomóc, a nawet negocjować w twoim imieniu. Może to być dobre rozwiązanie, kiedy nie chcesz, aby twoje oczekiwania finansowe wpłynęły negatywnie na twoje środowisko pracy i relacje z managerem. Pozwól przedstawicielowi związku zawodowego być „tym złym”.
- Bądź zdecydowany i słuchaj uważnie
Spodziewaj się, że napotkasz opór ze strony managera i nie poddawaj się od razu. Nawet, jeśli twój manager docenia twój wkład i rozwój zawodowy, może powiedzieć, że nie jest w stanie dać ci tego, o co prosisz. Często negocjacje nie zakończą się na jednym spotkaniu. Słuchaj uważnie argumentów, którymi twój manager posługuje się podczas pierwszego spotkania. Przygotuj się ponownie i znajdź kontrargumenty, które przeważą argumenty twojego managera. Jeśli nie jesteś w stanie przedstawić stosownych osiągnięć i przekonać pracodawcy, lepiej zaakceptować nieco gorsze warunki na dany moment i renegocjować w późniejszym terminie. Jeśli masz standardową umowę pracy w Danii, możesz negocjować wynagrodzenie więcej niż raz do roku.
- Masz ofertę z innej firmy
To nieco delikatny temat, więc nie stosuj tego sposobu zbyt pochopnie.
Ale nie bądź też nieśmiały. Możesz wspomnieć w czasie negocjacji, że masz ofertę z innej firmy i rozważasz jej przyjęcie. Może to pomóc uświadomić pracodawcy twoją wartość rynkową i zwiększyć twoje pole działania. Miej na uwadze, że efekt może być różny. Powinieneś się z tym liczyć i być gotowy ponieść konsekwencje. Użyj tego argumentu jeśli masz pewność, że twój pracodawca nie chce cię stracić i ma środki, aby zrównać lub przebić twoją nową ofertę. Jeśli nie chce lub nie może tego zrobić, musisz być gotowy na zmianę miejsca zatrudnienia i podjęcie nowej pracy. Pozostanie w starej firmie, mimo lepszej oferty, i z pracodawcą, który o tym wie, najprawdopodobniej postawi cię w bardzo niekorzystnym świetle i utrudni przyszłe negocjacje.
