Geçtiğimiz hafta bültenimizde 3 Eylül tarihli bir eğitim reformu yasasının, mezunların Danimarka’da iş arama süresini düşürdüğünü yazmıştık. Birkaç okurumuzun talebi üzerine bu eğitim reform yasasını daha yakından inceledik.
Özet:
● Öğrenci hakları ciddi kısıtlandı.
● Eğitim Bakanına (şu an araştırma ve dijitalleşmeye ortaklaşa forsknings-, uddannelses- og digitaliseringsminister) üniversitelerin uluslarası öğrenci politikalarına yönelik yeni yetkiler tanımlandı.
● Uluslararası öğrencilerin başvuruları esnasında Danimarka dışından gelen transkriptlerinin denklik için işlenmesi için zorunlu bir ücret getirildi. Bu 1 Kasım 2026’dan itibaren devreye girecek.
● Uluslararası öğrencilerin Danimarka’da iş arama hakkı, mezuniyetten sonra 3 yıldan mezuniyetten sonra 1 yıla indirildi. Eğer ki eğitim programınıza 1 Ekim 2026’dan önce başvurduysanız, mezun olduktan sonra halen 3 yıl iş arama hakkından yararlanabilirsiniz.
● Lisans ve yüksek lisans öğrencileri için uluslarası öğrencilerin aileleriyle aile birleşimi yapma hakları kaldırıldı. Fakat, PhD öğrenciler, doktor denkliği, sağlık personeli denkliği için aile birleşimi hakkı korundu. AB vatandaşları müstesna ve yine aynı şekilde 1 Ekim 2026’dan önce yapılan vize başvurularında önceki kurallar geçerlidir.
● ECTS/AKTS eksiği olan PhD öğrenciler için “hazırlık programı” hakkı getirildi.
● Mesleki yüksek lisans programları için SU hakkı getirildi.
● SU bazında küçük değişiklikler.
İlgili reform yasa tasarısına şuradan ulaşabilirsiniz: https://www.ft.dk/samling/20252/lovforslag/l21/index.htm
Aşağıda da size bu yasa tasarısının bir tercümesini sunmak istiyoruz.
❗Uyarı! Bu metin yeminli bir tercüme değildir! İhtiyacınız olduğu takdirde Danimarka’da Geçen Hafta’da verdiğimiz bu çeviriyi işlenmek üzere yetkili bir tercümana vermenizi tavsiye ederiz!
Danimarka Meclisinin 3. görüşmesinde 3 Eylül 2026’da kabul edilen ve çeşitli yasalarda değişiklik yapan yasa tasarısı (uluslararası öğrencilerle ilgili bazı düzenlemeler, doktora programına erişim, özel pedagojik desteğin bazı öğrencilere sunulması vb.)’nin maddeleri şöyledir:
§ 1
Üniversite Yasası, bkz. lovbekendtgørelse no: 391, 10 Nisan 2024; § 1, lov no: 1697, 30 Aralık 2024, § 1, lov no: 754, 20 Haziran 2025 ve § 4, lov no: 1648, 16 Aralık 2025’te değiştirilmiş olup bu yasaya aşağıdaki değişiklikler işlenecektir:
1. § 8, 1. maddesinin 2. paragrafının sonundaki “adgangsprøver og karakterkrav (giriş sınavları ve not gereksinimleri)” ifadesine “ve [eğitim] bakanı, belirli yabancı başvuranları için yalnızca dıştan doğrulanmış belgelere dayanarak karar verebilir” ibaresi eklenir.
2. § 8, 1. maddesinin 2. paragrafının sonundaki 2. paragrafın sonuna ilave olarak “[eğitim] Bakanı belirli yabancı öğrenciler için herhangi istisnaî bir öğrenci giriş sınavı için kuralları belirler.” ibaresi eklenir.
3. § 8, 3. maddesinin 1. paragrafının sonundaki “eventuelle krav til studieaktivitet (aktif öğrencilik için olası gereksinimler)” ifadesine “ve belirli yabancı öğrencilere özel aktif öğrencilik gereksinimi” ibaresi eklenir.
4. § 8, 8. paragraf olarak “Stk. 8. [eğitim] Bakanı; doktora programlarına kabulle ilgili ayrıntılı kuralları belirler; buna, 120 AKTS (ECTS) kredisinden daha az bir yüksek lisans programını tamamlamış kişiler için üniversitenin 45 AKTS kredisine kadar bir araştırma hazırlık programı sunabilmesi de dahildir..” ibaresi getirilmiştir.
5. § 26, 7. maddesinin 1. paragrafının sonundaki “kan opkræve et depositum (depozitoya tabii olabilir)” ifadesi “opkræver gebyr (ücrete tabidir)” olarak değiştirilir ve 2. paragraf kaldırılır.
Tasarıda es geçilen değişikliğin açık hâli şudur:
https://www.retsinformation.dk/eli/lta/2019/778
> § 26, 7. Üniversite, yeterlilik sınavı/transkripti Danimarka menşeli olmayan belirli yabancı başvuru sahiplerinden, programa kabul başvurusunun işleme alınması karşılığında bir depozito talep edebilir. Söz konusu depozito, yalnızca programa kabul edilen başvuru sahiplerine iade edilir.
yani değişikliğin ardından ücretsiz ya da depozitolu olan denklik kontrol işlemi ücretli hâle getirilmiştir:
> § 26, 7. Üniversite, yeterlilik sınavı/transkripti Danimarka menşeli olmayan belirli yabancı başvuru sahiplerinden, programa kabul başvurusunun işleme alınması karşılığında bir ücret talep eder.
6. § 26, 8. maddenin sonuna “Stk. 9. [eğitim] Bakanı, üniversitenin eğitim ücretlerini tahsil etmesine ilişkin ayrıntılı kuralları belirler, bkz. stk. 2.” ifadesi eklenir. Önceki madde 9, madde 10’a kaydırılır.
§ 2
Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliğine, bkz. 13 Ağustos 2021 tarihli lovbekendtgørelse no: 1689 aşağıdaki değişiklikler yapıldı:
1. § 1, 6. maddesi eklenir: “Araştırma, Eğitim ve Dijitalleşme Bakanı, yükseköğretim kurumlarına kabul başvurularının hile vakalarında reddedilmesine ilişkin kurallar belirleyebilir.”
§ 3
Özel Pedagojik Destek Yasasına, 7 Aralık 2022 tarihli lovbekendtgørelse no: 1507 aşağıdaki değişiklikler yapıldı:
1. § 4, 1. maddesi, bent 4’te yer alan “ve” ibaresi silinmiştir.
2. § 4, 1. maddesi, bent 5’te yer alan “3. madde” ibaresi “3. madde, ve” şeklinde değiştirilmiştir.
3. § 4, 1. maddesi, bent 6 olarak aşağıdaki husus eklenmiştir:
“6) erhvervskandidatuddannelse, mesleki yüksek lisans eğitimi (bkz. Üniversite Yasası / universitetslovens, § 4 b, madde 1).”
Daha açıkça, yeni yasaya göre mesleki yüksek lisans eğitim programı öğrencileri de SU almaya talip olabilecek:
https://www.retsinformation.dk/eli/lta/2022/1507
Maddenin güncelenecek hâli şu şekildedir:
§ 4. Aşağıdaki programlara kayıtlı olan ve bu programları sürdüren öğrencilere özel eğitim desteği sağlanabilir:
1) Yükseköğretim ve Bilim Bakanlığı ya da Çocuk ve Eğitim Bakanlığı bünyesinde yer alan ve devlet eğitim desteğine hak kazandıran, yüksek lisans düzeyine kadar (bu düzey dahil) kamu tarafından tanınan yükseköğretim programları (söz konusu programlar kapsamındaki zorunlu staj dönemleri, devlet eğitim desteği kapsamına girmeseler dahi buna dahildir),
2) Teorik ve uygulamalı pedagojik eğitim programları,
3) Öğrencinin halihazırda sürdürdüğü ve 1. bent kapsamındaki bir programın parçası olarak bir Danimarka eğitim kurumu tarafından onaylanmış yurt dışı eğitimler,
4) 3. bent kapsamında yer almamakla birlikte devlet eğitim desteğine hak kazandıran yurt dışı eğitimler
5) Belirli yükseköğretim programlarına yönelik hazırlık kursları (bkz. 3. madde) ve
6) erhvervskandidatuddannelse, mesleki yüksek lisans eğitimi (bkz. Üniversite Yasası / universitetslovens, § 4 b, stk. 1)
4. § 12, 1. maddesi, “ve 5” yerine: “, 5 ve 6” olarak güncellenmiştir.
§ 4
Yabancılar Kanunu, 25 Eylül 2025 tarihli lov no: 1183, en son 1 Eylül 2026 tarihli lov no. 726 § 1 ile değiştirilmiş olup, bu yasaya aşağıdaki değişiklikler işlenir:
İlgili Kanun: https://www.retsinformation.dk/eli/lta/2025/1183
1. § 9 i, 18. maddesinin sonuna “ikâmet ve çalışma izni” yanına “sınırlı bir süre boyunca” ibaresi eklenir.
Yabancılar Kanunu § 9 i, 18. maddesi Danimarka’dan mezun olan uluslarası öğrencilerin ikâmet ve çalışma hakkını korur. Yeni değişikle güncellenmiş hali şöyledir:
> § 9 i, Stk. 18. (§ 9 i altında) 1 ila 3, 6. veya 7. maddeler uyarınca oturma iznine dayanak oluşturan bir eğitim programının tamamlanmasının ya da 4. veya 5. Maddeler uyarınca oturma iznine dayanak oluşturan bir Danimarka yetki belgesinin alınmasının ardından, bir yabancıya iş arama amacıyla sınırlı bir süre boyunca oturma ve çalışma izni verilebilir.
Daha önce bu yasa farklı bir şekilde yorumlandığı için iş arama süresi 3 yıllık bir süre olarak değerlendirilmişti. Ancak, “sınırlı bir süre boyunca” ilavesiyle Göç ve Entegrasyon Bakanı süreyi yeniden değiştirerek iş arama süresini 1 yıla indirme yetkisini kazandı. Bunun hukukî arka planı için yasa tasarısının notlar belgesini inceleyebilirsiniz: https://www.ft.dk/ripdf/samling/20252/lovforslag/l21/20252_l21_som_fremsat.pdf
2. § 9 n, 1. maddesi 1. paragrafı değiştirilir: “§ 9 i, stk. 1-5” yerine “§ 9 i, stk. 2, 4, 5″ yazılır.
Yabancılar Kanunu § 9 i, 1. maddesi yabancılar için aile birleşimi kurallarını kapsar. Bu değişiklikle bazı aile birleşimi gerekçeleri kaldırılmıştır:
> § 9 n, Stk. 19. Başvuru üzerine; § 9 i, madde 2, 4, 5 veya 18 ya da § 9 k, madde 1, birinci cümle uyarınca verilen geçici oturma iznini takiben düzenlenmiş geçici veya daimi oturma iznine sahip bir yabancı uyruklu kişiyle aile bağı bulunan yabancı uyruklu bir kişiye, söz konusu kişinin bu ülkedeki ikametine ilişkin hususlar gerektirdiği takdirde oturma izni verilebilir. Oturma izni, yabancı uyruklu kişinin ve aile bağı bulunan kişinin ortak bir adreste ikamet etmesi koşuluna bağlıdır.
§ 9 i’ye tekrar dönecek olursak, bu 1.-5. maddeler boyunca verilen gerekçe sebepleri şu şekildedir:
> § 9 i, 1. İlgili kişinin bu ülkedeki bir eğitim kurumunda bir eğitim programına veya kursa kabul edilmiş olması halinde, başvuru üzerine yabancı uyruklu bir kişiye eğitim amacıyla oturma izni verilebilir. Ayrıca, istisnai eğitim gerekçelerinin bunu haklı kılması durumunda da başvuru üzerine yabancı uyruklu bir kişiye oturma izni verilebilir.
(Yani bu madde altında, uluslarası öğrencilerin aile birleşimi hakkı kaldırıldı)
> 2. Aşağıdaki durumlarda, başvuru üzerine, bu ülkede bir doktora programına katılan yabancı uyruklu bir kişiye oturma izni verilebilir:
> 1) yabancı uyruklu kişi bir Danimarka üniversitesine kayıtlıysa ve üniversiteden ya da doktora programıyla bağlantılı bir şirketten ücret alıyorsa, veya
> 2) yabancı uyruklu kişi, üniversiteden veya Danimarka’daki bir şirketten ücret almaksızın bir Danimarka üniversitesine kayıtlıysa.
(Yani PhD Öğrencilerinin aile birleşimi hakkı korundu)
> 3. Eğitim kurumunun, yabancı uyruklu kişinin ilgili bir lisans derecesine veya aynı seviyede başka bir ilgili Danimarka veya yabancı dereceye dayalı olarak eş zamanlı ve ilgili bir işte çalışmak üzere kamu veya özel sektör işvereniyle belgelenmiş bir iş sözleşmesine sahip olma şartını karşıladığını önceden değerlendirmiş olması kaydıyla; Üniversite Yasası’nın § 4 b, stk. 1 maddesi uyarınca düzenlenen yarı zamanlı bir mesleki yüksek lisans programını (*erhvervskandidatuddannelse*) tamamlama amacıyla, başvuru üzerine yabancı uyruklu bir kişiye oturma izni verilebilir.
(Yani Mesleki Yüksek Lisans Öğrencilerinin aile birleşimi hakkı kaldırıldı)
> 4. Danimarka Hasta Güvenliği Kurumu’nun, yabancı uyruklu kişinin yurt dışında ilgili Danimarka eğitimine kıyaslanabilir bir eğitim seviyesine ulaştığını önceden değerlendirmiş olması veya söz konusu kurumun, yetkilendirme süreci sırasında yabancı uyruklu kişiye yurt dışındaki eğitimde eksik kalan klinik saatleri tamamlama izni vermiş olması kaydıyla; Danimarka’da doktor, diş hekimi veya hemşire olarak yetkilendirme alma amacıyla, başvuru üzerine yabancı uyruklu bir kişiye oturma izni verilebilir. Oturma izni, yabancı uyruklu kişinin —ve bu kişiyle olan aile bağları nedeniyle oturma izni verilen kişilerin— geçiminin kendi imkanlarıyla sağlanması şartına bağlıdır.
(Yani doktorların denklik eğitimlerinde aile birleşimi hakkı korundu)
> 5. Yabancı uyruklu kişinin, Sağlık Mesleği Mensuplarının Yetkilendirilmesi ve Sağlıkla İlgili Faaliyetler Yasası’nın § 2, stk. 5 maddesi uyarınca, özellikle aranan sağlık mesleği mensuplarına yönelik özel bir yetkilendirme süreci kapsamında yer alması halinde; Danimarka yetkilendirmesi alma amacıyla, başvuru üzerine yabancı uyruklu bir kişiye oturma izni verilebilir. Oturma izni, yabancı uyruklu kişinin ve bu kişiyle olan aile bağları nedeniyle oturma izni verilen kişilerin geçiminin kendi imkânlarıyla sağlanması koşuluna bağlıdır.
(Yani sağlık personelinin denklik eğitimlerinde aile birleşimi hakkı korundu)
3. § 9 n, 1. maddesinin sonuna yeni bir nokta eklenir: “Ayrıca, AB kurallarının gerektirdiği hallerde, başvuru üzerine; Madde 9(i) uyarınca verilen geçici oturma iznini takiben, geçici veya daimi oturma izni sahibi bir yabancı uyruklu kişiyle aile bağları bulunan yabancı uyruklu bir kişiye oturma izni verilebilir.”
Yani AB öğrencileri için aile birleşimi AB kuralları dolayısıyla serbest kalacaktır.
4. § 9 n, 4. maddesi değiştirilir. 2 ibarede “§ 9 i, stk. 1-5” yerine “§ 9 i, stk. 2, 4, 5″ yazılır.
Bu madde oturum hakkını uzatmaya dairdir ve aynı şekilde, öğrenci üzerinden aile birleşimi yapanların oturum sürelerini uzatma hakları kaldırılmıştır.
§ 5
20 Haziran 2025 tarihli lov no. 754, Üniversiteler Kanunu, Akreditasyon Kanunu ve diğer bazı yasaların (Kandidatuddannelse på 75 ECTS-point, nye erhvervskandidatuddannelser og andre elementer fra aftale om reform af universitetsuddannelserne i Danmark m.v.) değiştirilmesine ilişkin yasa değişikliğinde aşağıdaki değişiklikler yapılacak:
1. § 6, stk. 2’de “1 Temmuz 2028” tarihi “1 Ocak 2027” olarak değiştirilecek.
Bu değişiklik SU’ya dair bazı değişiklikleri daha erken bir tarihe çekiyor:
§ 6
1. Bu yasa 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.
2. § 1, 5. maddesi, 1 Kasım 2026’ya kadar verilen bir başvuruya uygulanmayacaktır. Bu başvurular için geçerli olan önceki kurallar, 10 Nisan 2024 tarihli 391 no’lu yasa Üniversiteler Kanununca uygulanacaktır.
Yani üniversite başvurularında zorunlu transkript denkliği işlem ücreti 1 Kasım 2026 gününe kadar alınmayacak.
3. § 4, 1. maddesi hükümleri; Erasmus Mundus, Erasmus+ veya Nordic Master ortak diploma programlarına katılmak amacıyla (programı bu ülkede tamamlama imkanına sahip olmaları kaydıyla) ya da bir Danimarka lisans, mesleki lisans veya yüksek lisans programını tamamlamak amacıyla, 1 Ekim 2026 tarihinden önce Yabancılar Yasası’nın § 9 i, stk. 1 bölümü uyarınca oturma ve çalışma izni başvurusunda bulunmuş olan yabancı uyruklu kişiler için geçerli değildir. Bu yabancı uyruklu kişiler hakkında, daha önce yürürlükte olan kurallar uygulanır.
Yani Danimarka’daki eğitim programınıza 1 Ekim 2026’dan önce müracaat etmiş olduğunuz takdirde daha önceki 3 yıl iş arama süresi hakkınız korunmaktadır!
4. § 4, 2. maddesi, 1 Ekim 2026 tarihinden önce Yabancılar Yasası’nın § 9 n, stk. 1. uyarınca oturma izni başvurusunda bulunmuş olan yabancı uyruklu kişiler için geçerli değildir. Söz konusu yabancı uyruklu kişiler hakkında, daha önce yürürlükte olan kurallar uygulanır.
Yani aile birleşimi konusunda değişikler, 1 Ekim 2026 öncesinde yapılmış başvurular için geçerli değildir.
5. § 4, 2. maddesi kapsamındaki bir kişinin veya — studieopholdsbekendtgørelsens § 1, stk. 1 ve 4 uyarınca— 1 Ekim 2026 tarihinden önce Yabancılar Yasası’nın § 9 i, stk. 1 og 3 bölümleri uyarınca öğrenci sıfatıyla oturma izni başvurusunda bulunmuş bir kişinin çocukları için geçerli değildir. Bu çocuklar hakkında, daha önce yürürlükte olan kurallar uygulanır.
Yani çocuklara yönelik bir koruma geçerlidir, 1 Ekim 2026 öncesinde yapılmış başvurular için.
6. 10 Nisan 2024 tarihli ve 391 no’lu Konsolidasyon Yasası uyarınca, universitetslovens § 26, stk. 9 gereğince belirlenen kurallar; yürürlükten kaldırılana veya işbu yasa’nın § 1, stk. 6. uyarınca universitetslovens § 26, stk. 10 gereğince belirlenen kurallarla değiştirilene kadar yürürlükte kalacaktır.
§ 7
Bu yasa, Faroe Adaları ve Grönland’a uygulanmayacaktır. Ancak § 4, kraliyet kararnamesi ile Faroe Adaları ve Grönland’a tamamen veya kısmen uygulanabilir; Faroe Adaları ve Grönland’daki koşulların gerektirdiğince düzenlenerek. Kanun hükümleri, farklı zamanlarda yürürlüğe girebilir.
Folketing, 3 Eylül 2026
Leif Lahn Jensen
/ Benny Engelbrecht
